12 december 2013Sluit venster
ERC Consolidator Grant voor zes onderzoekers UvA en AMC
Amsterdam - Zes onderzoekers van de UvA en het AMC ontvangen de prestigieuze Consolidator Grant van de European Research Council (ERC). Het gaat om sterrenkundige Joeri van Leeuwen, antropoloog Amade M'charek, medisch antropoloog Vinh-Kim Nguyen, natuurkundige Florian Schreck, theoretisch informaticus Ronald de Wolf en medisch biochemicus Noam Zelcer. De subsidie bedraagt maximaal 2 miljoen euro per gehonoreerd project. Hiermee kunnen de onderzoekers zich gaan vestigen als onafhankelijk onderzoeksleider. De Consolidator Grant is bedoeld voor jonge onderzoekers die 7 tot 12 jaar geleden zijn gepromoveerd. De ERC is in 2007 door de Europese Unie opgericht voor de financiering van baanbrekend onderzoek.

Volgende onderzoekers ontvangen de ERC Consolidator Grant:

1. Dr. Joeri van Leeuwen - Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

The Apertif-LOFAR Exploration of the Radio Transient Sky - 2.000.000 euro

Van Leeuwen gaat onderzoek doen naar onbegrepen kosmische flitsen. Door het heelal gaan continu heel korte, felle radioflitsen af. Sommige daarvan worden uitgezonden door pulsars, de radio-vuurtorens van de Melkweg. Andere komen van ver buiten ons Melkwegstelsel, en lijken te worden veroorzaakt door enorme ontploffingen. De precieze oorzaak is echter nog onbekend. Van Leeuwen gaat een team jonge onderzoekers vormen om dat raadsel te ontrafelen. Het team werkt vanuit ASTRON en de UvA, en gebruikt de Westerbork- en LOFAR-radiotelescopen.

2. Dr. Amade M'charek - Amsterdam Institute for Social Science Research

Race Matter: On the Absent Presence of Race in Forensic Identification - 2.000.000 euro

In dit etnografische onderzoek naar 'ras' in de forensische praktijk gaat M'charek bestuderen hoe identificatietechnologieen 'ras' medevormgeven. De nadruk legt zij hierbij op gezichtsvorming in forensische identificatie; dat wil zeggen de reconstructie van de gezichten van onbekende personen, wat onlosmakelijk verbonden is met vormgeving van 'ras'. M'chareks hoofddoel is het ontwikkelen van methoden en theoretische concepten om de gelijktijdige aanwezigheid en afwezigheid van 'ras' in samenlevingen als de Nederlandse te begrijpen. Door rekening te houden met biologische factoren gaat het onderzoek verder dan het paradigma van sociaal constructivisme. Het ontrafelt de manieren waarop 'ras' wordt vormgegeven als een relatie tussen het biologische, het sociale en het technische.

3. Dr. Vinh-Kim Nguyen - Amsterdam Institute for Social Science Research

Eradication: the science and politics of "a world without AIDS" - 2.000.000 euro

Wereldwijd worden nieuwe biomedische technologieen en volksgezondheidsstrategieen getest met als doel het uitroeien van de hiv-epidemie. Massabehandeling en preventieve geneesmiddelen vragen om strikte naleving om het gewenste effect voor de volksgezondheid te bereiken. Het intensief in kaart brengen van de populaties die het meeste risico lopen, markeert een overgang van de nadruk op rechten en empowerment naar die op toezicht en discipline. De inzet om hiv uit te roeien is een volksgezondheidsexperiment van ongekende omvang; de resultaten ervan zullen in de komende decennia bepalend zijn voor alle gezondheidinspanningen wereldwijd. Nguyen gaat onderzoeken wat wordt bewerkstelligd met de inspanningen om hiv uit te roeien en wat bepalend zal zijn voor de uitkomsten. Hiertoe voert hij een etnografische studie in Afrika, Europa en Noord-Amerika. Ook dit project wordt uitgevoerd binnen het UvA-onderzoekszwaartepunt Global Health.

4. Prof. dr. Florian Schreck - Institute of Physics

Quantum-Degenerate Strontium: Mixtures, Molecules, and Many-Body Physic - 1.800.000 euro

Het project van Schreck is gericht op de quantummechanica van zogeheten veel-deeltjessystemen. Deze systemen tonen gedrag dat niet simpel kan worden teruggebracht tot de formules die het gedrag van de individuele deeltjes beschrijven. Omdat zelfs de meest moderne computers deze klus meestal niet kunnen klaren voor veel-deeltjessystemen in de quantumfysica, gaat Schreck deze systemen experimenteel bestuderen. Het project wordt uitgevoerd binnen het UvA-onderzoekszwaartepunt 'Quantum Matter and Quantum Information'.

Het onderzoek van Florian Schreck staat tevens in de top 10 van natuurkundige doorbraken in 2013. Physics World, het tijdschrift van het Britse Institute of Physics (IOP), publiceerde op 13 december een lijst van de tien belangrijkste doorbraken in natuurkunde van het jaar 2013. Een van de doorbraken op deze lijst is van prof. dr. Florian Schreck, sinds kort hoogleraar Experimentele Quantumfysica aan de UvA. Schreck slaagde er met zijn team als eerste ter wereld in om een Bose-Einsteincondensaat te produceren uitsluitend door gebruik te maken van laserkoeling.

Zo'n Bose-Einsteincondensaat (BEC) is een zeer bijzondere toestand van materie, waarin een groot aantal atomen in de laagst mogelijke energietoestand geraken. Hierdoor worden quantumeffecten zichtbaar op een macroscopische schaal.

Bij alle BEC's die tot dat moment waren geproduceerd, moesten de atomen worden gekoeld in twee stappen: eerst aan de hand van laserkoeling en daarna nog met verdampingskoeling, waarbij men de energierijkste, 'warmere' atomen laat ontsnappen. Hierdoor daalt de temperatuur van de atomen tot dicht genoeg bij het absolute nulpunt om een BEC te vormen. Het team van Schreck gebruikte een slimme truc die deze tweede stap van verdampingskoeling overbodig maakte, zodat het BEC kon ontstaan met uitsluitend laserkoeling. De vereenvoudiging van het proces maakt het mogelijk om nieuwe toepassingsgebieden van BEC's te ontwikkelen.

De onderzoeksresultaten werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Physical Review Letters. Schreck voerde het onderzoek uit aan het Instituet fur Quantenoptik und Quanteninformation (IQOQI) van de Oostenrijkse Academie van Wetenschappen. Onlangs maakte hij de overstap naar het Institute of Physics van de UvA; zijn team is met hem meegekomen. Met de recent aan Schreck toegekende Consolidator Grant van de European Research Council (ERC) gaan zij aan de UvA onderzoek doen naar de quantummechanica van zogeheten veel-deeltjessystemen.

De top-10 werd samengesteld door het redactieteam van Physics Worldop basis van vier criteria: 1) een fundamenteel belang van het onderzoek, 2) een significante bevordering van kennis, 3) een sterke samenhang tussen theorie en experiment, en 4) een algemeen belang voor de natuurkunde in brede zin.

5. Prof. dr. Ronald de Wolf - Institute for Logic Language and Computation

Progress in quantum computing: Algorithms, communication and applications - 1.500.000 euro

In dit project probeert De Wolf de grenzen van kwantumalgoritmen en kwantumcommunicatie op te zoeken en op te rekken, om zo meer te weten te komen over mogelijke toepassingen van de kwantumcomputer. Voorbeelden zijn algoritmen voor multi-core kwantumcomputers en het toepassen van kwantumverstrengeling in communicatie. De Wolf wil tevens nieuwe en bestaande kwantumtechnieken gebruiken om tot nieuwe inzichten te komen in klassieke problemen in de wiskunde en informatica. Het onderzoek wordt uitgevoerd aan het Centrum voor Wiskunde en Informatica.

6. Dr. Noam Zelcer - AMC

The Making and Breaking of Ubiquitin Chains in Lipid Metabolism - 2.000.000 euro

Verstoord vetmetabolisme (vetstofwisseling) speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van hart- en vaatziekten. Om tot nieuwe en betere behandelingen hiervoor te kunnen komen is het van belang om de mechanismen die van invloed zijn op het vetmetabolisme te identificeren en karakteriseren. Het zogeheten ubiquitine-proteasoomsysteem - dat betrokken is bij alle cellulaire processen - is grondig bestudeerd in het licht van kanker en inflammatie; veel minder is echter bekend over de bijdrage ervan aan de regulatie van vetmetabolisme en de deregulatie van dit systeem bij hart- en vaatziekten. Met zijn onderzoek wil Zelcer komen tot nieuwe inzichten in de manier waarop het ubiquitine-proteasoomsysteem - bij gezondheid en ziekte - bijdraagt aan het vetmetabolisme.
http://www.uva.nl
Sluit venster