15 december 2015Sluit venster
Interview met Anwar Osseyran van SURFsara over e-Infrastructuren, SURFsara's nieuwe HPC data center, en precisiegeneeskunde
Amsterdam - Tijdens het SURFsara Super D Event, dat plaats vond bij Felix Meritis in Amsterdam in december 2015, kregen wij de gelegenheid om te praten met Anwar Osseyran van het SURFsara supercomputing center. In dit interview kwamen drie onderwerpen aan bod: de nieuwe wettelijke structuur voor Nederlandse e-Infrastructuren; de nakende installatie van het SURFsara HPC data center in een nieuw gebouw; en het opkomende domein van slimme zorg met gebruik van zorgmodellen, gegevensanalyse en kunstmatige intelligentie om beter gerichte behandelingen voor gepersonaliseerde geneeskunde te ontwikkelen. Anwar Osseyran is lid van de Raad van Bestuur van SURF. SURF is een cooperatieve organisatie waarin alle onderzoeks- en onderwijsinstituten binnen Nederland samenwerken om gemeenschappelijke IT en HPC diensten te leveren. Anwar Osseyran is tevens directeur van SURFsara, een van de bedrijven van SURF, en part-time professor aan de Universiteit van Amsterdam met een portfolio van gegevensanalyse en computerwetenschappen.

SARA bestaat bijna 45 jaar en SURFnet is ook reeds lang actief. SARA is gefuseerd met SURF en werd SURFsara. SURF heeft zijn status en organisatie veranderd in een cooperatieve vennootschap met verschillende leden die bestaan uit academische instituten en alle technische hogescholen in Nederland. Al deze instituten werken samen om IT diensten te leveren aan onderzoekers maar ook aan onderwijsmensen.

De SURF cooperatieve heeft een Raad van vier Directeuren. Anwar Osseyran is een van hen en is Directeur van SURFsara. Naast hem zijn nog de Directeur van SURFnet, de Directeur van SURFmarket en de Directeur van SURF Holding actief. Alle vier vormen zij de Executieve Raad van SURF. Er is ook nog een Raad van Beheerders en een Raad van Leden. De leden zijn de eigenaren van SURF en de Raad van Directeuren voeren het beleid uit en leiden de organisatie. De Raad van Beheerders heeft een superviserende rol binnen de organisatie.

Deze structuur helpt om de verantwoordelijkheid te nemen voor wat we doen, legde Anwar Osseyran uit en hij voegde eraan toe: "Wij zijn van en we zijn er voor de leden."

Het bedrijfsmodel binnen SURF is een complexe zaak en men werkt er voortdurend aan, volgens Anwar Osseyran. Er zijn diensten waarvoor de mensen betalen maar er bestaan ook bepaalde diensten die niet door de gebruikers betaald kunnen worden. In feite wil je niet dat men voor deze diensten betaalt omdat het gebruik ervan aangemoedigd moet worden. Als men spreekt over high performance computing en de geweldige investeringen die ermee gepaard gaan - en deze enorme investeringen zijn nodig omdat men wil dat Nederland aan de top van de lijst van landen staat die infrastructuur van hoge waarde en kwaliteit gebruiken - dan moet er een topdown benadering zijn waar de resources beschikbaar worden gemaakt voor de onderzoekers. Anderzijds dient men een grens te stellen aan wat mensen gebruiken aan computerkracht en opslag.

Als we spreken over alledaagse ICT die ook door de markt geleverd wordt, dan heeft men twee opties: of SURF levert de diensten zelf of men tracht ze op de markt te vinden maar tegelijkertijd tracht SURF een feekback kringloop te maken met betrekking tot de gebruiker van de resources. In veel gevallen betalen mensen voor deze resources. In het geval van high performance computing stelde Anwar Osseyran: "We proberen te kijken of Nederland in dezelfde groep van landen zit waar het thuishoort." In die zin kan je bij voorbaat berekenen hoeveel geld je dient te reserveren voor deze resources.

In het verleden had SARA zijn eigen data center maar het is nu een beetje verouderd met betrekking tot de specificaties en vereisten die nodig zijn voor high performance computing. Daarom organiseerde SURFsara twee jaar geleden een openbare offerte-aanvraag. De formule verschilt een beetje van wat men gewend is: het idee is om een data center te creeren binnen een data center. Een eigen data center runnen is behoorlijk kostelijk en men heeft een hoop kennis nodig over data center beheer. De formule die SURFsara bedacht was om de markt te verkennen en trachten het eigen high performance computing data center onder te brengen in een data center dat gebouwd wordt door een grote leverancier op de markt.

Er kwamen heel wat offertes binnen en het resultaat van de publieke aanvraag was dat TeleCity het order heeft binnengerijfd. TeleCity had plannen voor de bouw van een hoge toren van ongeveer 70 meter waarvan SURFsara twee verdiepingen gehuurd heeft. Op deze beide verdiepingen zal SURFsara zijn eigen data center installeren. Het voordeel is dat SURFsara geen grote investering hoeft te doen voor het hele gebouw. SURFsara hoeft enkel aandacht te besteden aan het gebruik van het data center terwijl TeleCity de installatie op zich neemt en het expert manager team en SURFsara kunnen het data center optimaliseren voor eigen gebruik.

Het verschil tussen een data center voor high performance computing en een data center voor kant-en-klare uitrusting wordt bepaald door een aantal dingen. Een HPC data center vereist een hogere dichtheid van energie per vierkante meter. Een data center voor kant-en-klare ICT hangt af van de gebruikers en meestal heeft het een lage dichtheid van energie. De energie moet worden voorzien op een klein aantal vierkante meters en men moet er zich van verzekeren dat de koeling de warmte uit het gebouw laat verdwijnen. Een tweede factor is dat, wanneer men ondersteuning levert aan onderzoekers, de bedrijfsvoering van onderzoekers niet zo kritisch is als de bedrijfsvoering van Internetbedrijven of commerciele bedrijven die het zich niet kunnen veroorloven om een panne te hebben.

Als er een panne is in het commerciele data center dan betekent dit een groot commercieel verlies. Daarom is het erg belangrijk om een noodinstallatie te hebben en dit is erg duur. Als men een HPC data center heeft, hoeft men dit soort dure noodoplossingen niet te hebben. Men heeft meer kosten voor de hoge dichtheid van energie per vierkante meter maar anderzijds kan men besparen op de uitrustingsinstallatie. Hier moet men dus afwegen en daarom is het maatwerk van een HPC data center verschillend van het maatwerk van een data center voor kant-en-klare diensten.

De Nederlandse overheid heeft recent extra geld voorzien voor alle activiteiten die betrekking hebben op SURF. Het is aan de Raad van Directeuren om te beslissen hoe het geld gebruikt zal worden. Natuurlijk is de Raad verantwoordelijk voor verschillende domeinen van computing en ICT resources zoals opslag, netwerken, maar ook andere diensten die aangeboden worden zoals het secretariaat en ICT in onderwijs. Wat voorzien is voor het data center is het volgende: de nationale supercomputer Cartesius, de Cloud uitrusting en de data source installatie die wordt gebruikt door de wetenschappers in Nederland zullen er een plaats in krijgen.

Het idee is om de machines van het bestaande data center te verhuizen naar het nieuwe data center. Dit is een grote operatie die gepland is voor de tweede helft van 2016. De afstand tussen de beide gebouwen bedraagt 200 tot 300 meter. Alle machines moeten uitgezet worden en verhuisd worden naar het nieuwe gebouw.

Als part-time professor aan de Universiteit van Amsterdam, ligt de focus van Anwar Osseyran op slimme zorg en slimme energie. Dit bestaat uit drie elementen. Een ervan is bedrijfsmodellering: welke nieuwe bedrijfsmodellen moeten ontwikkeld worden voor slimme zorg en slimme energie? Het tweede is ICT en specifiek HPC die de supercomputing en Big Data componenten vertegenwoordigt: hoe integreren we HPC en Big Data instrumenten om zorg- en energiesystemen slimmer te maken? Het derde element is het domein van slimme zorg en slimme energie zelf.

In slimme zorg wordt Anwar Osseyran gefascineerd door systeemgeneeskunde zoals het aangekondigd werd in het voormalige decennium, in 2009 om precies te zijn. Het gaat om voorspellende, preventieve, gepersonaliserde zorg waarin de patient actieve deelnemer is. Als men van geneeskunde een exacte wetenschap wil maken, dient men ICT in te bouwen in de manier waarop geneeskunde beoefend wordt. De essentie hier is dat men zoveel mogelijk informatie verzamelt over mensen en patienten. Het verschil tussen ziek en gezond zijn is ook fascinerende: Wanneer ben je gezond en wanneer ben je ziek? Men moet weten wanneer iemands gezondheid achteruitgaat en wanneer hij ziek gaat worden.

De essentie van slimme zorg bestaat erin gebruik te maken van de gegevens: men kan meten en rekenen door het gebruik van sensoren in, op en rond het lichaam van mensen, dus door gebruik te maken van het Internet of Things, om zoveel mogelijk gegevens over patienten te verzamelen. Anderzijds is het erg belangrijk om intelligentie te betrekken over hoe sommige van kanker bestudeerd en genezen kunen worden, en om modellen te installeren in de computer en Big Data te analyseren om betere voorspellingen te kunnen doen en deze voorspellingen juist te interpreteren. Eigenlijk is dit momenteel een van de grootste problemen van Big Data. De Big Data motoren zijn in staat om voorspellingen te leveren maar het is heel moeilijk om uit te leggen wat ze betekenen.

Anwar Osseyran is een grote voorstander van het belang van voortdurend onderzoek naar modellering en van de combinatie ervan met Big Data technieken zoals Big Data analyse, kunstmatige intelligentie en andere instrumenten om geneeskunde preventief te maken zodat men bij voorbaat kan voorspellen welke dingen men niet moet doen teneinde niet ziek te worden.

In het geval van gepersonaliseerde correlaties tussen patientengegevens en phenotypes van patienten en kennis over welke behandelingen men moet geven aan welke categorieen van patienten, spreekt men ook over precisiegeneeskunde: het groeperen van mensen in categorieen en groepen en het trachten te bepalen welke behandeling voor elke groep de best geschikte is. Het is ook belangrijk dat mensen bijdragen door hun eigen informatie door te spelen zodat men genoeg informatie heeft om voorspellingen te doen. Dit is het aspect van actieve deelname.

Voor het macro-economische en het macro-collectieve belang dienen mensen hun eigen gegevens aan te leveren. Tegelijk dient er wetgeving te komen die mensen verbiedt om misbruik te maken van privegegevens. In veel gevallen is het zo dat wanneer mensen hun privegegevens afstaan aan machines, de gebruikers van machinecommunicatie de aantallen gegevens verwerken en komen tot de besluiten die nodig zijn. We spreken hier over een enorm aantal gegevens dat afkomstig is van sensoren die gedragen worden door de patienten. Als men deze gegevens combineert met modellen en kunstmatige intelligentie, dan bestaat het model erin om al deze gegevens te delen tussen de machines die werken op deze modellen. Maar eenmaal dat de privegegevens verwerkt zijn, moeten ze vernietigd worden en men moet er zeker van zijn dat mensen niet in staat zijn om misbruik te maken van de gegevens die gedeeld worden tussen de machines.

Dit is een belangrijk model omdat de manier waarop er momenteel aan zorg gedaan wordt een doodlopend straatje is. We zijn niet langer in staat om te betalen voor de zorg op de manier waarop het nu gedaan wordt. Het wordt moeilijker en moeilijker om alle subsidies te leveren die nodig zijn en dit om verschillende redenen. Een reden is dat de uitrusting duurder en duurder wordt. We weten meer en meer over ziektes en behandelingen. Mensen geloven dat ze het recht hebben op de beste behandeling die geschikt is voor hun eigen ziektes maar we kunnen dit niet langer betalen.

We moeten slimmer omgaan met de zorg. Een manier om dit te doen is gebruikmaken van de gegevens die beschikbaar zijn en vermijden dat men mensen behandelingen geeft die irrelevant zijn. Als men bij voorbaat weet welke behandeling men moet geven, dan ontstaat er een win-win situatie omdat men geen onnodige kosten maakt. Het is ook een win voor de patient omdat de levenskwaliteit van patienten niet beinvloed wordt door behandelingen die niet relevant voor hen zijn. Dit is het economische aspect.

Wat betreft de kwaliteit, levert precisiegeneeskunde veel betere kwaliteit van behandeling op omdat men meer kijkt naar de behandeling die voor het specifieke geval van toepassing is. Men verliest geen tijd en men is veel effectiever.

De toekomst ziet er veelbelovend uit. Er zijn veel ontwikkelingen gaande momenteel in de wereld van kunstmatige intelligentie en het integreren van gegevensanalyse en kunstmatige intelligentie in het zorgdomein. Deze ontwikkelingen beloven blijvend te zijn en ICT zal een grote rol spelen in systeemgeneeskunde. Supercomputer worden betrokken bij kunstmatige intelligentie. Gegevensanalysten zullen alle metingen van de uitrusting analyseren en gebruikmaken van zorgmodellen om behandelingen te ontwikkelen en diagnoses te stellen. De computerexpert zal de medische specialisten bijstaan om de juiste diagnosis en de juiste behandeling van de patient te bepalen.

http://primeurmagazine.com/weekly/AE-PR-03-16-109.html
Sluit venster